6G và làn sóng AI-native: Việt Nam tiên phong tham gia cuộc đua công nghệ toàn cầu

Làn sóng AI-native đang định hình lại hạ tầng kết nối thế hệ mới với sự tham gia của Việt Nam trong liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu cùng các tập đoàn như Google, Meta, Microsoft, Samsung và Siemens. Qualcomm đang hợp tác với Viettel để phát triển thiết bị 5G Open RAN, thử nghiệm 6G vào năm 2028 và thương mại hóa từ năm 2029, trong khi ba doanh nghiệp Việt Nam là FPT, Viettel và VNG tham gia trực tiếp vào liên minh 6G toàn cầu được thành lập tại MWC Barcelona 2026.

6G - Làn sóng kết nối thế hệ mới do AI điều khiển

AI-native là khái niệm mà trí tuệ nhân tạo trở thành yếu tố cốt lõi trong vận hành thiết bị, cho phép hàng triệu thiết bị như điện thoại, PC, xe hơi và thiết bị IoT có khả năng hiểu, phản hồi theo thời gian thực. Mạng lưới hiện tại khó đáp ứng tốc độ và độ tin cậy khi hàng tỷ thiết bị cùng chạy AI và trao đổi dữ liệu liên tục, do đó 6G được thiết kế như một nền tảng AI-native với khả năng xử lý và phân phối dữ liệu thông minh.

Hạ tầng 6G với mạng lưới cảm biến diện rộng

Hạ tầng 6G với mạng lưới cảm biến diện rộng

Thiết kế của 6G hợp nhất ba trụ cột công nghệ chính là kết nối, cảm biến diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao, trở thành yếu tố nền tảng để hiện thực hóa xu hướng "AI ở khắp mọi nơi". Quốc gia nào triển khai 6G sớm sẽ không chỉ cải thiện kết nối mà còn có lợi thế định hình toàn bộ hệ sinh thái công nghệ trong tương lai. Năm 2026 được dự báo là cột mốc quan trọng cho sự phổ biến của 5G và chuyển đổi sang 6G trên toàn cầu.

Sự khác biệt cốt lõi của 6G so với các thế hệ trước nằm ở việc AI được tích hợp sâu vào từng lớp của hạ tầng mạng thay vì chỉ chạy trên các thiết bị đầu cuối. Điều này cho phép mạng lưới tự tối ưu hóa, dự đoán lưu lượng, phân bổ tài nguyên một cách thông minh mà không cần sự can thiệp của con người. Các ứng dụng như xe tự lái, phẫu thuật từ xa, đô thị thông minh và thực tế ảo hỗn hợp sẽ đạt độ trễ dưới 1ms với độ tin cậy 99.999%.

Việt Nam trong đợt sóng 6G toàn cầu

Tại hội nghị MWC Barcelona 2026, Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu đã được thành lập với sự tham gia của các tập đoàn công nghệ và viễn thông hàng đầu thế giới. Việt Nam vinh dự có ba đại diện tham gia là FPT, Viettel và VNG, khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trong bản đồ công nghệ toàn cầu. Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm tại Việt Nam, Lào và Campuchia, nhận định Việt Nam đang ở "điểm giao mang tính bước ngoặt của quá trình phát triển công nghệ và công nghiệp".

Các thành viên liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu

Các thành viên liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu

Qualcomm đang hợp tác cùng Viettel để phát triển và thương mại hóa thiết bị 5G Open RAN trên quy mô toàn cầu, với kế hoạch thử nghiệm 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa công nghệ này từ năm 2029. Động thái này cho thấy cam kết dài hạn của các tập đoàn quốc tế đối với thị trường Việt Nam, không chỉ dừng lại ở việc bán sản phẩm mà cùng tham gia vào quá trình nghiên cứu và phát triển công nghệ tiên tiến nhất.

Việc ba doanh nghiệp Việt Nam được mời tham gia liên minh 6G toàn cầu phản ánh sự công nhận quốc tế về năng lực công nghệ của Việt Nam. FPT với thế mạnh về phần mềm và dịch vụ IT, Viettel với hạ tầng viễn thông rộng khắp và năng lực phát triển thiết bị, cùng VNG trong lĩnh vực nền tảng số và trí tuệ nhân tạo tạo nên một hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Mô hình hợp tác này giúp Việt Nam không chỉ tiếp cận công nghệ sớm mà còn tham gia đóng góp vào việc định hình tiêu chuẩn 6G toàn cầu.

Nguồn nhân lực và khả năng triển khai thực tế

Ông Thiều Phương Nam đánh giá Việt Nam sở hữu đội ngũ kỹ sư hùng hậu, được đào tạo chuyên sâu và có khả năng thích nghi nhanh chóng với các công nghệ tiên tiến. Số lượng sinh viên ngành công nghệ thông tin tăng trưởng ổn định mỗi năm, kết hợp với chương trình đào tạo thực tế tại các doanh nghiệp lớn tạo nên nguồn nhân lực chất lượng cao. Các kỹ sư Việt Nam đã chứng minh năng lực thông qua việc tham gia phát triển các sản phẩm phức tạp cho thị trường quốc tế.

Đội ngũ kỹ sư công nghệ Việt Nam làm việc

Đội ngũ kỹ sư công nghệ Việt Nam làm việc

Ông ST Liew, Phó Chủ tịch Qualcomm, bổ sung thêm rằng khả năng triển khai thực tế là một điểm nổi bật khác của Việt Nam. "Việt Nam không chỉ mạnh về nghiên cứu, phát triển và sáng tạo, mà các doanh nghiệp còn đưa ra những giải pháp mang tính ứng dụng cao," ông Liew chia sẻ. Điều này phản ánh qua việc các dự án công nghệ tại Việt Nam thường đi từ khái niệm đến triển khai thực tế nhanh chóng, nhờ sự phối hợp giữa chính phủ, doanh nghiệp và viện nghiên cứu.

Ngoài ra, các doanh nghiệp viễn thông trong nước như Viettel và VNPT đang giữ vai trò then chốt trong việc triển khai hạ tầng mạng mới. Bên cạnh việc vận hành hạ tầng, các đơn vị này còn trực tiếp tham gia phát triển và thử nghiệm công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai sớm các thế hệ mạng mới như 6G. Viettel đã đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển, xây dựng phòng lab chuyên biệt cho 5G và 6G, trong khi VNPT tập trung vào các ứng dụng thông minh dựa trên nền tảng mạng thế hệ mới.

Hệ sinh thái AI đa dạng tại Việt Nam

Trong buổi gặp gỡ báo chí ngày 9/4, đại diện Qualcomm thông báo mở rộng các sáng kiến công nghệ và tăng cường sự hiện diện của đội ngũ lãnh đạo cấp cao tại Việt Nam. Điều này khẳng định vai trò chiến lược quan trọng của thị trường Việt Nam trong khu vực, không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là trung tâm phát triển và thử nghiệm công nghệ mới. Qualcomm cũng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực bao gồm AI, trung tâm dữ liệu, ô tô và các thiết bị thông minh.

Hệ sinh thái công nghệ AI đa dạng

Hệ sinh thái công nghệ AI đa dạng

Cách tiếp cận toàn diện này cho thấy Việt Nam đang dần được định vị là một trung tâm phát triển công nghệ, với khả năng cung cấp giải pháp cho toàn chuỗi giá trị từ hạ tầng đến ứng dụng. Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng dự thảo thương mại hóa dữ liệu, Qualcomm đã triển khai các nền tảng suy luận AI (AI inferencing) và hợp tác với các đối tác lớn như Viettel, VNPT, VNG và FPT. Việc commercialize dữ liệu sẽ tạo động lực phát triển cho các nền tảng AI tại chỗ, giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm phụ thuộc vào dịch vụ nước ngoài.

Tại Hội nghị MWC 2026, Qualcomm đã giới thiệu nền tảng AI200 dưới dạng rack (rack-scale), thay vì từng máy chủ riêng lẻ, giúp tối ưu hóa hiệu suất và giảm chi phí vận hành. Việt Nam được chọn là một trong những thị trường tiên phong thương mại hóa công nghệ này, phục vụ chính phủ điện tử, AI cho doanh nghiệp và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt. Nền tảng AI200 với kiến trúc rack-scale cho phép triển khai hàng nghìn chip AI trong cùng một hệ thống, đáp ứng nhu cầu tính toán khổng lồ của các ứng dụng AI thế hệ mới.

Physical AI và sản phẩm AI-native "Make in Vietnam"

Ông Thiều Phương Nam nhận định Việt Nam có lợi thế trong việc phát triển các thiết bị AI vật lý (physical AI) và sản phẩm AI-native "Make in Vietnam", bao gồm thiết bị đầu cuối băng rộng (CPE), AI Box, máy tính AI và camera AI. Physical AI là một lĩnh vực mới nổi, nơi trí tuệ nhân tạo được tích hợp vào các thiết bị vật lý để tương tác với thế giới thực thông qua cảm biến và cơ cấu chấp hành. Việt Nam với nền tảng sản xuất mạnh mẽ và đội ngũ kỹ sư phần mềm chất lượng cao có vị thế tốt để phát triển mảng này.

Các thiết bị AI vật lý và sản phẩm AI-native

Các thiết bị AI vật lý và sản phẩm AI-native

Qualcomm đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với Viettel tại MWC 2026 nhằm đồng phát triển chiếc điện thoại tích hợp công nghệ AI đầu tiên tại Việt Nam. Đây là bước tiến quan trọng đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có khả năng sản xuất thiết bị AI cao cấp, thay vì chỉ lắp ráp các thiết bị nhập khẩu. Điện thoại AI sẽ có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, hình ảnh và video trực tiếp trên thiết bị mà không cần kết nối internet, mang lại trải nghiệm nhanh hơn, riêng tư hơn.

Trong lĩnh vực robot, Qualcomm đang hợp tác với VinMotion, Viettel, VinRobotics và VinDynamics để phát triển robot, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm phát triển physical AI mới nổi. Robot được tích hợp AI có khả năng học hỏi từ môi trường, thực hiện các nhiệm vụ phức tạp trong nhà máy, nông nghiệp và dịch vụ y tế. Sự hợp tác giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Vingroup và các đối tác quốc tế tạo nên một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ nghiên cứu, phát triển đến sản xuất robot có trí tuệ nhân tạo.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào mạng 6G sẽ được thương mại hóa tại Việt Nam?

Qualcomm và Viettel dự kiến thử nghiệm 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa từ năm 2029.

Ba doanh nghiệp Việt Nam nào tham gia liên minh 6G toàn cầu?

FPT, Viettel và VNG là ba đại diện Việt Nam tham gia Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu thành lập tại MWC Barcelona 2026.

Physical AI là gì và Việt Nam có lợi thế gì trong lĩnh vực này?

Physical AI là trí tuệ nhân tạo tích hợp vào các thiết bị vật lý để tương tác với thế giới thực, Việt Nam có lợi thế nhờ nền tảng sản xuất mạnh và đội ngũ kỹ sư phần mềm chất lượng cao.

Qualcomm đang hợp tác với các đối tác Việt Nam trong lĩnh vực nào?

Qualcomm đang hợp tác với Viettel, VNPT, VNG và FPT trong các lĩnh vực AI, trung tâm dữ liệu, ô tô, thiết bị thông minh và robot.

Nền tảng AI200 của Qualcomm có gì đặc biệt?

Nền tảng AI200 được giới thiệu dưới dạng rack-scale tại MWC 2026, cho phép triển khai hàng nghìn chip AI trong cùng một hệ thống và Việt Nam là một trong những thị trường tiên phong thương mại hóa công nghệ này.